Küçük işletmeler için web sitesi rehberi: yaptırırken nelere bakmalı

Bir web sitesi yaptırmak, teslim günü biten bir iş değildir. Site yıllarca işletmenizin adına konuşacak, müşteriniz sizi önce orada tanıyacak. Bu yazıda, teklif alırken ve teslim alırken kendinize sormanız gereken soruları sırayla topladık. Örnekleri, Ödemiş merkezli bir yakacak firması için yaptığımız sipariş sitesi yakgelsin.com’dan veriyoruz.

1. Sahiplik: site gerçekten sizin mi?

İlk ve en sık atlanan konu budur. Yazılımcıyla yollarınız ayrıldığında sitenize ne olacağını bugünden bilmelisiniz.

• Alan adı işletmenin adına kayıtlı olmalı. Kayıt firmasındaki hesabın sahibi siz olun; yazılımcıya gerekirse ayrı bir yetki verin. Alan adının yenileme tarihini ve hangi e-postaya hatırlatma gittiğini öğrenin.
• Barındırma (hosting) hesabı da sizde olmalı. Fatura kimin adına kesiliyorsa hesabın sahibi pratikte odur.
• Kodun bir kopyası ve erişim bilgileri size teslim edilmeli. Kodun durduğu depo, veritabanı ve kullanılan dış servislerin listesi yazılı olarak elinizde olsun. “Kodu biz tutuyoruz, değişiklik için bize yazarsınız” düzeni, ilk anlaşmazlıkta işletmeyi rehin bırakır.
• Sözleşmede kodun kime ait olduğu yazsın. Bu konuda ayrıntı gerekiyorsa bir hukukçuya danışın; bizim önerimiz yalnızca sorunun konuşulmuş olmasıdır.

2. Mobilde hız ve kullanım

Türkiye’de küçük işletme sitelerine gelen ziyaretçinin büyük kısmı telefondandır; çoğu da mobil veriyle, yolda bakar. Siteyi teslim alırken kendi telefonunuzda, Wi-Fi kapalıyken açın. Ana sayfa ve en çok satan ürününüzün sayfası hızlı açılıyor mu, sipariş ya da arama düğmesine tek elle ulaşılabiliyor mu?

Yavaşlığın en yaygın sebebi büyük görsellerdir. yakgelsin’de ürün fotoğraflarını modern bir biçime (WebP) çevirerek toplam görsel boyutunu yaklaşık 23 MB’tan 5 MB’a indirdik; sayfaların görünüşü değişmedi. Google’ın ücretsiz PageSpeed Insights aracıyla sitenizi kendiniz ölçebilirsiniz.

3. Fiyatlar açık, KDV durumu net olsun

Müşteri sepette ilk gördüğü rakamın değiştiğini fark ettiğinde güveni sarsılır. Fiyat gösteriyorsanız, KDV dahil mi hariç mi olduğu ürün sayfasında da sepette de aynı biçimde yazmalı. Nakliye, kurulum gibi ek bedeller varsa bunların nasıl hesaplandığı ödeme adımından önce anlatılmalı.

yakgelsin’de devraldığımız ilk sürümde fiyatlar KDV hariç gösteriliyor, ödeme adımında yüzde 20 ekleniyordu. Bunu tüm sitede KDV dahil gösterime çevirdik. Bazı ürünlerde ise işletme sitede fiyat vermemeyi seçti; o ürünler sepete girmiyor, “fiyat için WhatsApp’tan yazın” diyor. İkisi de meşru tercih; önemli olan, müşterinin neyle karşılaşacağını baştan bilmesi. Fiyatlandırma ve fatura konusunda muhasebecinizin görüşünü alın.

4. Fiyat ve stoğu kendiniz güncelleyebilmelisiniz

Odunun ton fiyatı değiştiğinde ya da bir ürün tükendiğinde yazılımcıya mesaj atıp beklemek zorunda kalıyorsanız, site kısa sürede güncelliğini yitirir. Basit bir yönetim paneli isteyin: fiyatı ve stok durumunu değiştirip “yayınla” dediğinizde site güncellensin. Panelin girişi güçlü bir parolayla korunmalı ve adresi herkesin tahmin edebileceği bir yer olmamalı.

5. Google’da doğru görünmek

Google İşletme Profili ve Search Console

Yerel müşteri sizi çoğunlukla haritada bulur. Ücretsiz Google İşletme Profili açın; adres, telefon, çalışma saatleri ve kategori sitedekiyle birebir aynı olsun. Ayrıca Google Search Console hesabını işletmenin kendi Google hesabıyla kurun ve site haritasını gönderin. Search Console, Google’ın sitenizin hangi sayfalarını dizine aldığını, hangilerini neden almadığını gösterir.

Her sayfanın kendi başlığı, açıklaması ve canonical’ı

Her sayfanın, arama sonucunda görünen kendine özgü bir başlığı ve kısa açıklaması olmalı. Bir de daha teknik bir ayar var: canonical etiketi, Google’a “bu sayfanın asıl adresi şudur” der. Yanlış ayarlanırsa sessizce büyük zarar verir.

yakgelsin’de yaptığımız denetimde, sitenin baştan beri taşıdığı bir hata bulduk: ortak şablondaki canonical ayarı, bütün alt sayfaları ana sayfanın kopyası gibi gösteriyordu. Sonuçta blog yazıları ve Sıkça Sorulan Sorular sayfası, ne kadar emek verilmiş olursa olsun, Google’da dizine girmiyordu. Ayarı her sayfanın kendi adresini gösterecek şekilde düzelttik. Bu tür hatalar dışarıdan bakınca görünmez; ancak Search Console raporlarına ya da sayfanın kaynak koduna bakınca ortaya çıkar. Sürecin tamamını yakgelsin.com nasıl yapıldı yazısında anlattık.

Şehir ve hizmet bölgesi sayfaları kopya olmasın

“İzmir odun”, “Tire odun”, “Torbalı odun” diye onlarca sayfa açıp her birine aynı metni ilçe adını değiştirerek koymak cazip görünür. Arama motorları bu tür kopya sayfaları zayıf içerik sayabilir. Bir bölge sayfası açacaksanız o bölgeye özgü gerçek bilgi verin: teslimat mesafesi ve süresi, o bölgeye özel koşullar, bölgede sık sorulan sorular. yakgelsin’in teslimat sayfalarında, işletmenin deposundan o ilçeye karayolu mesafesi ve sürüş süresi gerçek yol verisinden hesaplanıp yazılıyor; hizmet alanı dışındaki yerler arama motorlarına kapatıldı.

6. Yapay zekâ aramalarında görünmek

Müşterileriniz artık sorularını ChatGPT’ye, Perplexity’ye ya da Google’ın yapay zekâ özetlerine de soruyor. Bu araçların bir siteden alıntı yapma ihtimali, sihirli bir etiketten çok içeriğin kendisine bağlı. İşe yarayan şeyler oldukça sade:

• Sorunun başlıkta, cevabın ilk paragrafta açıkça yazması.
• Ölçülebilir bilgi: ürünün ölçüsü, ağırlığı, teslim bölgesi, ödeme seçenekleri. “En kaliteli”, “en uygun” gibi sıfatlar kimseye bilgi vermez.
• Doğrulanabilirlik: rakamın kaynağı, sayfanın son güncellenme tarihi, bilgiyi kimin hazırladığı.
• Tutarlılık: işletme adı, adresi ve ürün adlarının sitede, İşletme Profili’nde ve sosyal medyada aynı yazılması.

Sitenizi okuyan insan da aynı şeyi ister: net bilgi, doğru rakam. İki kitleye ayrı içerik yazmanıza gerek yok.

7. Dürüst satış: sahte yorum, sahte rozet, sahte sayaç yok

“Son 3 ürün!”, “Şu an 12 kişi bakıyor”, geri sayan kampanya saatleri, baş harfli övgü dolu yorumlar… Bunlar hazır şablonlarda sık görülür ve gerçek bir veriye dayanmıyorsa müşteriyi yanıltır. Müşteri bir kez fark ettiğinde sitedeki doğru bilgilere de inanmaz. Ayrıca yanıltıcı tanıtım ve haksız ticari uygulamalar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuatın konusudur; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

yakgelsin’in devraldığımız sürümünde bazı ürünlerde sabit duran “Tükenmek Üzere” rozetleri ve doğrulanamayan müşteri sayıları vardı; hepsini kaldırdık. Gerçek yorum istiyorsanız, teslimattan sonra müşteriye Google İşletme Profili’nize yorum bağlantısı göndermek hem dürüst hem de etkilidir.

8. Kişisel veriler ve KVKK

Sipariş ya da iletişim formu ad, telefon ve adres topluyorsa, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında yükümlülükleriniz doğar. En azından şunları sorun:

• Formun yanında bir aydınlatma metni var mı, işletmenize göre yazılmış mı?
• Toplanan veriler nerede duruyor, kim okuyabiliyor? Sitenin herkese açık kısmından sipariş kayıtlarına erişilememeli.
• Gerekmeyen bilgi isteniyor mu? Toplamadığınız veriyi korumak zorunda kalmazsınız.

yakgelsin’de veritabanı kuralları, sitenin sipariş yazabilmesine ama siparişleri dışarıdan okuyamamasına göre ayarlandı; e-posta adresi isteğe bağlı bırakıldı. Aydınlatma metninin içeriği için bir hukukçudan destek almanızı öneririz.

9. WhatsApp ile site birlikte çalışsın

Küçük işletmede satışın önemli kısmı WhatsApp’tan yürür ve bu değişmeyecek. Site bunun rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Her ürün sayfasında ürün adını hazır yazan bir WhatsApp düğmesi koyun; sitede cevabı olan soruları (bölge, ödeme, teslim) siteye taşıyın ki WhatsApp’ta yalnızca gerçekten konuşulması gereken şeyler kalsın.

Bazı bilgileri bilerek siteye koymamak da bir karardır. yakgelsin’de banka hesap bilgisi sitede yayınlanmıyor; müşteriye siparişten sonra WhatsApp’tan iletiliyor. Böylece biri sahte bir sayfa kopyalasa bile müşteri ödeme bilgisini doğrudan işletmeden alıyor.

10. Yedekleme ve teslim sonrası

Siteniz ve sipariş verileriniz düzenli olarak, sitenin durduğu yerden bağımsız bir yere yedeklenmeli. “Yedek var” cevabıyla yetinmeyin: en son yedeğin tarihini ve geri yüklemenin nasıl yapılacağını sorun. Teslimden sonra kimin, hangi sürede, hangi ücretle bakım yapacağı da yazılı olsun.

Teslim alırken kısa kontrol listesi

Alan adı

İşletme adına, yenileme tarihi biliniyor

Barındırma ve kod

Hesaplar sizde, kodun kopyası elinizde

Mobil

Kendi telefonunuzda, mobil veriyle hızlı açılıyor

Fiyat

KDV durumu ve ek bedeller her yerde aynı

Panel

Fiyat ve stoğu kendiniz güncelliyorsunuz

Google

İşletme Profili ve Search Console sizin hesabınızda

Sayfalar

Her birinin kendi başlığı, açıklaması, canonical’ı

Güven

Sahte yorum, rozet ve sayaç yok

KVKK

Aydınlatma metni var, veriler dışarıdan okunamıyor

Yedek

Son yedeğin tarihi ve geri yükleme yolu biliniyor

Bu listeyi teklif aldığınız her ekibe sorabilirsiniz; iyi bir ekip sorulardan rahatsız olmaz. Sitenizi birlikte gözden geçirmek ya da yeni bir site için konuşmak isterseniz bize yazın.